Θείον κήρυγμα

Η σημερινή ευαγγελική περικοπή μας περιγράφει ένα από τα μεγαλύτερα θαύματα του Κυρίου μας, τη θεραπεία του εκ γενετής τυφλού. Μέσα από αυτό φαίνεται η δημιουργική και ανακαινιστική δύναμη του Χριστού. Η αναδημιουργία των οφθαλμών σε έναν άνθρωπο που είχε γεννηθεί χωρίς μάτια χαρακτηρίζεται από τους πατέρες της Εκκλησίας ως μια πράξη που είναι παράλληλη με την πράξη δημιουργίας του κόσμου και του ανθρώπου από το Θεό. Μας φανερώνει ο Χριστός με την πράξη του αυτή πως μόνο ο δημιουργός του κόσμου μπορεί να δημιουργήσει μάτια σε κάποιον που δεν είχε από την αρχή δηλαδή από την ημέρα της γέννησής του. Δεν είχε ξανά ακουστεί πότε από τη δημιουργία του κόσμου να ανοίξει κανείς τα μάτια ενός ανθρώπου που είχε γεννηθεί τυφλός.. 

Οι μαθητές του, του Χριστού, προσπαθούν να εντοπίσουν την αιτία της ασθένειάς του τυφλού, γιατί επικρατούσε η αντίληψη μεταξύ των Ιουδαίων ότι οι διάφορες δοκιμασίες και ασθένειες που είχαν συμβεί στη ζωή κάποιου ανθρώπου οφείλονταν σε αμαρτίες που είχε διαπράξει αυτός ή οι συγγενείς του και τώρα πληρώνει τη τιμωρία τους. Έτσι ρωτούν το Χριστό αν έχει αμαρτήσει αυτός ή οι γονείς του και γεννήθηκε τυφλός. Η απάντηση που παίρνουν από το Χριστό γκρεμίζει τις αντιλήψεις που είχαν. Τους λέει ότι ούτε αυτός αμάρτησε ούτε οι γονείς του αλλά γεννήθηκε τυφλός για να φανερωθεί η δύναμη των έργων του Θεού πάνω σ' αυτόν. Και τα έργα του Θεού μας εξηγεί ότι είναι η παροχή του φωτός στον κόσμο. Τόσο του σωματικού αλλά και του πνευματικού που μας ελευθερώνει από το σκότος.

Τότε ο Χριστός έφτυσε στη γη, έφτιαξε πηλό από το πτύελο και με τον πηλό αυτό άλειψε τα μάτια του τυφλού και τον έστειλε στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ για να νιφτεί. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας λέει ότι δεν χρησιμοποίησε νερό για την κατασκευή του πηλού αλλά πτύσμα για να φανεί ότι είναι η δύναμη που βγήκε από το στόμα του του Χριστού που αναδημιούργησε και άνοιξε τα μάτια του τυφλού. Και ακόμα για να μη νομίσουμε ότι η γη έκανε αυτό το θαύμα τον στέλνει στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ για να πάει να νιφθεί. Ο Χριστός σεβόμενος την ελευθερία του τυφλού δεν κάνει το θαύμα αμέσως αλλά ζητάει και από αυτόν τη συμμετοχή του στο θαύμα. Γι' αυτό τον στέλνει στη κολυμβήθρα, γιατί με τον τρόπο αυτό φανερώνεται η πίστη που έχει ο τυφλός προς το Θεό. Όταν νίφτηκε γύρισε πίσω και έβλεπε. Αυτό προκάλεσε συζητήσεις και διαφωνίες μεταξύ των ανθρώπων που τον έβλεπαν και τον ήξεραν προηγουμένως. Μερικοί έλεγαν ότι είναι αυτός, ενώ άλλοι έλεγαν ότι είναι κάποιος που του μοιάζει παρόλο που ο ίδιος τους διαβεβαίωνε ότι είναι αυτός και τους εξηγούσε το πως είχε θεραπευθεί. 

Οι Φαρισαίοι της συναγωγής, ενώ είδαν το θαύμα θέλησαν να το υποβιβάσουν και να παραπλανήσουν τον κόσμο προσπαθώντας να κάνουν τον τυφλό να ομολογήσει ή ότι δεν ήταν τυφλός εκ γενετής, οπότε ήταν πιθανή μια θεραπεία και ότι δεν ήταν ο Χριστός που τον θεράπευσε ή ότι ο Χριστός δεν ήταν από τον Θεό σταλμένος γιατί έκανε θαύματα το Σάββατο, ημέρα αργίας των Ιουδαίων. Καλούν τότε τους γονείς του και τους ρωτούν αν πράγματι αυτός είναι ο γιος τους που είχε γεννηθεί τυφλός. Αυτοί τους διαβεβαιώνουν ότι αυτός είναι ο γιος τους αλλά δεν ξέρουν πως βλέπει τώρα και ποιος τον έκανε καλά, να ρωτήσουν τον ίδιο να τους εξηγήσει. Απάντησαν έτσι οι γονείς του επειδή φοβόντουσαν μήπως διωχθούν από την συναγωγή παραδεχόμενοι τον Χριστό. Ενώ ήταν βέβαιοι για το θαύμα που είχε συντελεστεί στο γιό τους αυτοί από φόβο προτιμούν να σιωπάσουν.  Τη στάση που κράτησαν οι γονείς του τυφλού την βρίσκουμε πολλές φορές μέσα στην πορεία και ζωή της Εκκλησίας μας. Είναι η στάση που δεν στοιχίζει τίποτα στα προσωπικά μας συμφέροντα. Επαναπαυόμαστε στη σκέψη ότι ο Θεός θα μας καταλάβει και θα δει την πίστη μας. Ξεχνούμε αυτό που μας έχει πει ο Χρίστος, ότι όποιος ομολογήσει μπροστά στους ανθρώπους, ότι ανήκει σ' εμένα, θα τον αναγνωρίσω κι εγώ για δικό μου μπροστά στον ουράνιο Πατέρα μου, όποιος όμως με απαρνηθεί μπροστά στους ανθρώπους θα τον απαρνηθώ κι εγώ μπροστά στον ουράνιο Πατέρα μου.

Οι Φαρισαίοι κατηγορούν τον Χριστό ως αμαρτωλό, επειδή έφτιαξε πηλό την ημέρα του Σαββάτου. Στην τύφλωσή τους και την πώρωση της καρδιάς τους, ο μόνος που τολμά να αντισταθεί είναι ο θεραπευθείς τυφλός. "Δεν δέχεστε τον Ιησού ως απεσταλμένο του Θεού", τους λέει, "εκείνο όμως που γνωρίζουμε όλοι είναι ότι ο Θεός δεν ακούει τους αμαρτωλούς, αλλά τους θεοσεβείς. Και από τη στιγμή που πραγματοποίησε ένα τόσο μεγάλο και πρωτάκουστο θαύμα, δεν μπορεί να μην προέρχεται από τον Θεό". Η πνευματική όμως τύφλωση, η οποία πάντοτε συνοδεύεται από τον εγωισμό, υπαγορεύει στους φαρισαίους να εκφραστούν υπεροπτικά: "εσύ, που γεννήθηκες μέσα στην αμαρτία, τολμάς να μας διδάσκεις;" και με τα λόγια αυτά τον έδιωξαν από τη συναγωγή. Οι φαρισαίοι παρότι είχαν σωματικά μάτια, ζούσαν τυφλοί στο σκοτάδι της μισαλλοδοξίας, του φανατισμού και της υποκρισίας. Προσπαθούν να διαστρέψουν την αλήθεια, να διαψεύσουν, να συκοφαντήσουν τον Κύριο και να αποσιωπήσουν το θαύμα. Είναι τρομερό να μην θέλει να δει ο άνθρωπος την αλήθεια. Να προτιμά και να ευχαριστείται να ζει στο σκοτάδι της ψυχής. Το τραγικότερο είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν αφήνουν τους άλλους να δουν το φως της αλήθειας. 

Ο πρώην τυφλός όμως γίνεται διδάσκαλος. Διδάσκει την ευγνωμοσύνη προς Αυτόν που τον θεράπευσε. Διδάσκει την πίστη, δηλαδή την εμπιστοσύνη ότι Αυτός που τον έκανε καλά οδηγεί τους ανθρώπους στο Θεό. Διδάσκει την ανδρεία ότι δεν υπολογίζει την απόρριψη από τους άλλους για την σταθερότητα της ομολογίας του. Διδάσκει ήθος, αλήθεια και αυτοσεβασμό, γιατί δεν είναι διατεθειμένος να συμβιβαστεί με την κακία εκείνων που απορρίπτουν το βίωμα και την εμπειρία ζωής που τον μεταμόρφωσε. Διδάσκει τελικά την αξιοπρέπεια να παραμένει κανείς σταθερός στις αρχές του, που δεν είναι ιδέες ή επιχειρήματα ή σκέψεις, αλλά βιώματα. 

Ο Ιησούς έμαθε το τι είχε συμβεί με τους Ιουδαίους και πως πέταξαν έξω τον πρώην τυφλό και όταν τον βρίσκει τον ρωτά αν πιστεύει στο Υιό του Θεού. Ο πρώην τυφλός τον ρωτά ποιος είναι αυτός για να πιστέψει. Τότε ο Χριστός του λέει ότι αυτός είναι που μιλάει τώρα μαζί του. Εδώ έχουμε μια θεοφάνεια του Χριστού προς τον άνθρωπο αυτό, ότι δηλαδή αυτός είναι ο Υιός του Θεού. Η θεραπεία η οποία λαμβάνει ο πρώην τυφλός δεν είναι μόνο σωματική αλλά και πνευματική. Μετά από αυτή την αποκάλυψη ο πρώην τυφλός απαντά στο Χριστό ότι πιστεύει και τον προσκυνά. Ο Χριστός τότε λέει ότι ήρθε για να φέρει σε κρίση τον κόσμο, έτσι ώστε αυτοί που δεν βλέπουν να βρουν το φως τους, κι εκείνοι που βλέπου να αποδειχθούν τυφλοί. Ο τυφλός του σημερινού ευαγγελίου δε θεράπευσε μόνο τα μάτια του σώματος του αλλά και τα μάτια της ψυχής του. Και αυτό τον οδηγεί στο να ομολογήσει ενώπιον όλων ότι ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, χωρίς να υπολογίζει τίποτα. Αυτό είναι το μήνυμα που μας διδάσκει ο πρώην τυφλός του σημερινού Ευαγγελίου. Να έρθουμε κοντά στο Χριστό, να τον γνωρίσουμε, να γευτούμε το φως το αληθινό που μας προσφέρει και να τον ομολογήσουμε ενώπιον όλων χωρίς φόβο. Αν θέλουμε να αλλάξει η ζωή μας, και μαζί με εμάς σταδιακά όλος ο κόσμος, τότε οφείλουμε να ανακαινίσουμε τον έσω άνθρωπο, να προσκαλέσουμε και να δεχτούμε τον Αναστάντα Κύριο Ιησού Χριστό, που είναι η οδός και η αλήθεια και η ζωή.

Αμήν.

Του Αρχιμανδρίτου π. Ιερόθεου Παπαθανασίου