Θείον κήρυγμα

Η Εκκλησία μας εορτάζει σήμερα τη μνήμη των αγίων 630 θεοφόρων Πατέρων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνήλθε το 451μ.Χ. στη Χαλκηδόνα της Βιθυνίας, για να διατυπώσει το Χριστολογικό δόγμα. Οι άγιοι αυτοί Πατέρες δογμάτισαν την αλήθεια για τις δύο τέλειες φύσεις του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, την θεία και την ανθρώπινη, και προάσπισαν την Εκκλησία από δύο φοβερές αιρέσεις του Νεστοριανισμού και του Μονοφυσιτισμού, διατυπώνοντας το Χριστολογικό δόγμα ότι ο Χριστός μας εν τω προσώπω Του έχει δύο φύσεις, την Θεία και την ανθρώπινη, ενωμένες «ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως, αχωρίστως» σε μία υπόσταση έτσι ώστε ο Κύριος μας να είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος.

Η απόφαση αυτή της συνόδου επισφραγίστηκε με ένα θαύμα. Όταν ολοκληρώθηκε η σύνοδος οι Ορθόδοξοι Πατέρες συνέταξαν Τόμο που περιείχε την Ορθόδοξη διδασκαλία, και οι μονοφυσίτες συνέταξαν δικό τους Τόμο που περιείχε τις αιρετικές κακοδοξίες τους. Τοποθέτησαν τους δύο τόμους στην λειψανοθήκη της Αγίας Ευφημίας στο στήθος της και σφράγισαν την λειψανοθήκη. Μετά από οκτώ ημέρες άνοιξαν τη λειψανοθήκη και αντίκρισαν το θαυμαστό γεγονός ο Τόμος των Ορθοδόξων να βρίσκεται στα χέρια της Αγίας μεγαλομάρτυρος, ενώ ο τόμος των μονοφυσιτών ήταν στα πόδια της. Μ' αυτό το θαύμα η Αγία επικύρωσε τον ορθόδοξο τόμο διατρανώνοντας την αλήθεια της εκκλησίας μας, το Χριστολογικό δόγμα περί της ενώσεως δύο φύσεων του Χριστού. Αυτό το θαύμα της Αγίας μεγαλομάρτυρος Ευφημίας εορτάζει η Εκκλησία στις 11 Ιουλίου, γι 'αυτό και καθιερώθηκε να τιμάται η μνήμη των θεοφόρων πατέρων που συγκρότησαν την Δ' Οικουμενική Σύνοδο μεταξύ 13ης και 19ης Ιουλίου.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας είναι οι πνευματικοί φάροι των οποίων φως υπήρξε η ζωή τους, φως υπήρξε το παράδειγμα της αγιότητας τους, φως η διδασκαλία, φως τα συγγράμματα τους, των οποίων πηγή είναι ο τριαδικός Θεός. Κι όπως οι φάροι εκπέμπουν συνεχώς το φως της ελπίδας προς του πλέοντες τη νύχτα και του δείχνουν την ασφαλή γραμμή πλεύσης, έτσι και οι Άγιοι Πατέρες, το φως που πήραν από το Χριστό δεν το κράτησαν μόνο για τον εαυτό τους αλλά με προθυμία το μετέδωσαν και σε άλλες ψυχές. Αυτό το Φως, που είναι το παράδειγμα, τα κηρύγματα, τα έργα και τα συγγράμματα τους, η Εκκλησία μας το χρησιμοποίησε σε κάθε δύσκολη στιγμή μέχρι και σήμερα, γι' αυτό και έμεινε αταλάντευτη, ζωντανή και ριζωμένη στις ψυχές μας.

Με αυτή την ομολογία πίστεως ο Χριστός είναι ο πραγματικός Σωτήρας και Θεός μας και επομένως καθοδηγητής των ανθρώπων που δείχνει το δρόμο προς το πραγματικό φως, προς τον Πατέρα των φώτων. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που η Εκκλησία μας σήμερα που τιμά τη μνήμη των αγίων Πατέρων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, επέλεξε το συγκεκριμένο ευαγγελικό ανάγνωσμα που είναι παρμένο από την "Επί του όρους ομιλία" και στο οποίο ο Χριστός παρομοιάζει τους μαθητές Του με φως του κόσμου, με πόλη κτισμένη πάνω σε βουνό που φαίνεται από παντού και ακόμα με λυχνάρι που καίει επάνω στο λυχνοστάτη. Στην ομιλία του αυτή ο Κύριος κάλεσε τοὺς μαθητές Του να φωτίζουν τὸν κόσμο με την ενάρετη ζωή τους και τον θεοφώτιστο λόγο τους. Με τον τρόπο αυτό πολλοί άνθρωποι θα ωφελούνται και θα δοξάζεται ο πανάγαθος Θεός.

Όπως μας πληροφορεί ο ευαγγελιστής Ιωάννης, αληθινό φως του κόσμου είναι μόνο ο Θεός. Εκείνος, είναι "το φως των ανθρώπων", "το φως το αληθινόν, το οποίο φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον". Τόσο οι μαθητές του Κυρίου όσο και οι πιστοί γενικότερα, επειδή ακριβώς δέχονται το φως το αληθινό, μπορούν να γίνουν και οι ίδιοι φως με τη σχετική έννοια. Η έννοια του φωτός μας βοηθάει να καταλάβουμε την αποστολή μας στον κόσμο, ώστε και εμείς να γίνουμε συνεχιστές του έργου των πατέρων και των αγίων της πίστεως μας. Το φως δίνει ζωή αλλά και είναι και η αιτία της ζωής. Η φύση παίρνει μέσα από το φως. Αλλά και ο Θεός που είναι το Φως είναι η αιτία της ζωής.

Στο βαθμό που φωτιζόμαστε από το φως του Χριστού και υπακούμε στα κελεύσματα του ευαγγελικού λόγου, γινόμαστε κι εμείς φως του κόσμου. Αποτελούμε επίσης την "πόλιν", η οποία "επάνω όρους κειμένη ου δύναται κρυβήναι" κατά το λόγο του Κυρίου. Η θέση μας ως μαθητών του Χριστού μέσα στον κόσμο είναι περίοπτη. Όλοι έχουν στραμμένα τα μάτια τους επάνω μας. Οι Χριστιανοί ως άλλα λυχνάρια αναμμένα από το φως του Χριστού καλούμαστε να εκπέμψουμε το νοητό φως της πίστεως, τόσο με τα λόγια όσο και με τα καλά μας έργα. Είναι αναγκαίο να συνειδητοποιήσουμε το ιερό μας χρέος απέναντι στην αγάπη του Κυρίου και Θεού μας, και να γινόμαστε παραδείγματα κατά το πρότυπο των τιμωμένων σήμερα αγίων Πατέρων της Εκκλησίας, που ήταν και τότε και σήμερα φώτα του κόσμου, που φωτίζουν το δρόμο προς τη Βασιλεία του Θεού.

Αμήν.

Του Αρχιμανδρίτου π. Ιερόθεου Παπαθανασίου